giá trị,

"Mạng xã hội, và tâm lý so sánh xã hội hướng lên, đã tạo ra một lớp người đo tất cả bằng đồng tiền.

Chúng ta sống trong một kỷ nguyên nơi mà một thằng vlogger nói ngọng đứng trước một bức tranh và giới thiệu rằng "Nó có giá 10 tỷ đồng", rồi sau đó mới nói rằng nó "được vẽ bởi danh họa Bùi Xuân Phái".

Một thằng vlogger khác, đỡ ngọng hơn, nhưng cũng có vốn từ tiếng Việt tương đương trẻ con lớp 7, sẽ giới thiệu với bạn rằng bát bún này có giá 200 nghìn và đó là tất cả ý nghĩa của bát bún, cũng như cuộc đời của bà chủ quán, nó nhấn mạnh việc này nhiều đến mức bạn phải cảm nhận rõ là nó đang đút tờ 200 nghìn có hình vịnh Hạ Long vào mồm chứ không phải đồ ăn.

Tương tự, cho dù là Porsche, McLaren và Richard Mille, hàng thế kỷ biến chế tác cơ khí thành một nghệ thuật của châu Âu cũng là cứt hết. Tất cả đều được đo bằng đơn vị "tỷ đồng".

Những căn nhà và mảnh đất, những bờ sông và bãi biển, thứ mà suốt-lịch-sử-loài-người đã được dùng để gửi gắm những ý niệm thiêng liêng về gia đình, về ký ức cá nhân, về lịch sử cộng đồng, dùng để viết thơ và làm lyric bài hát, giờ cũng thành "tỷ đồng" với trọng âm nhấn ở chữ tỷ sâu đến mức chữ đồng thành âm gió.

Tất cả đều được đo bằng đơn vị "tỷ đồng" và, hiển nhiên, đi kèm với ý niệm về sự sở hữu.

Ý niệm về sự sở hữu vật chất này choán lấy cuộc đời chúng ta. Nó ru những cậu trai trẻ vào các game cờ bạc cùng sự lười nhác, nó ru các chị trung niên vào "cửa kiếm tiền" được ai đó mách nước, nó ru người lớn tuổi ký vào những tờ giấy mà họ không thèm đọc hết. Nó tạo ra những thảo luận cay đắng trên các diễn đàn hẹn hò, về việc đánh giá người khác thông qua iPhone, Honda SH hay xe hơi.

Tôi đôi lúc cảm thấy bất lực khi phải cố giải thích với người khác rằng "đo lường dựa vào giá trị" là cái gì; vì xung quanh tôi mọi người đã mất hết khả năng đo lường giá trị, chỉ còn mỗi khả năng đo lường bằng hiện kim.

Nếu bạn đã mất hết khả năng đo lường giá trị và đang ngơ ngác hỏi: "Thế đéo đo bằng tiền thì đo bằng gì nữa" thì tôi cũng cố giải thích lằng nhằng làm cái gì”.

Bài của Đinh Đức Hoàng